Yazılım Firması Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli? İşletmeler İçin 9 Kritik Kriter
Yazılım Firması Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli? İşletmeler İçin 9 Kritik Kriter
Bir işletme için yeni bir yazılım yaptırmak önemli bir karardır.
Çünkü satın aldığınız şey yalnızca birkaç ekran ve kod değildir.
Müşterilerinizin nasıl takip edileceğini,
çalışanlarınızın günlük işlerini nasıl yapacağını,
siparişlerin nasıl yönetileceğini,
raporların nasıl görüntüleneceğini
ve bazen işletmenin yıllarca kullanacağı temel dijital altyapıyı belirliyorsunuz.
Bu nedenle doğru yazılım firması seçimi yalnızca:
“Kim daha uygun fiyat verdi?”
sorusuyla yapılmamalıdır.
Düşük fiyatlı ancak işletmenizi anlamayan bir proje ilerleyen dönemde çok daha pahalı hale gelebilir.
Aynı şekilde teknik olarak güçlü fakat iletişimi zayıf bir ekip de projenin gereksiz yere uzamasına neden olabilir.
Peki işletmeniz için özel yazılım geliştirecek firmayı seçerken nelere dikkat etmelisiniz?
1. Firma Önce Yazılımı mı, İşletmenizi mi Konuşuyor?
İlk görüşmede dikkat edebileceğiniz en önemli noktalardan biri budur.
Bir yazılım firması daha işletmenizin nasıl çalıştığını anlamadan:
“Şu teknolojiyi kullanalım.”
“Mobil uygulama yapalım.”
“Şöyle bir panel geliştirelim.”
demeye başlıyorsa önemli bir adım atlanıyor olabilir.
Çünkü özel yazılım geliştirmede teknoloji çözümün kendisi değildir.
Araçtır.
Önce problemin anlaşılması gerekir.
İyi bir ekip size şu tür sorular sorar:
- İşletmenizde bugün süreç nasıl ilerliyor?
- En fazla zaman kaybettiğiniz işlem hangisi?
- Sistemi kimler kullanacak?
- Aynı bilgi kaç farklı yere giriliyor?
- Hangi süreçlerde hata yaşanıyor?
- Hangi raporları görmek istiyorsunuz?
- Mevcut kullandığınız sistemler neler?
- Yeni yazılımın hangi sistemlerle bağlantı kurması gerekiyor?
Çünkü doğru yazılımı geliştirmek için önce doğru problemi bulmak gerekir.
2. Hazır Paket mi Satıyor, Gerçekten Özel Yazılım mı Geliştiriyor?
Piyasada “özel yazılım” adı altında sunulan her sistem gerçekten işletmeye özel olmayabilir.
Bazı çözümler hazır bir altyapının:
logosunun,
renklerinin,
birkaç ekranının
değiştirilmesiyle sunulur.
Bu yöntem her zaman yanlış değildir.
Hatta işletmenin ihtiyacını karşılıyorsa oldukça mantıklı olabilir.
Problem, müşteriye tamamen özel bir sistem geliştirildiği izlenimi verilmesidir.
Bu nedenle yazılım firmasıyla görüşürken şu soruyu açık biçimde sorun:
“Sistem bizim süreçlerimize göre mi geliştirilecek, yoksa mevcut bir altyapı mı uyarlanacak?”
Her iki yaklaşımın da doğru olduğu durumlar vardır.
Önemli olan ne satın aldığınızı bilmektir.
3. Yazılım Büyümeye Uygun Tasarlanıyor mu?
Bugün işletmenizde:
3 çalışan,
100 müşteri,
tek şube
olabilir.
Bir yıl sonra:
20 çalışan,
5.000 müşteri,
birden fazla şube
olabilir.
Yazılım yalnızca bugünkü ihtiyaca göre geliştirilirse işletme büyüdüğünde sistem yetersiz kalabilir.
Bu nedenle iyi bir yazılım projesinde yalnızca bugünkü kullanım düşünülmez.
Sistemin gelecekte nasıl genişleyebileceği de planlanır.
Örneğin ileride:
yeni kullanıcı rolleri,
yeni şubeler,
mobil uygulama,
farklı raporlar,
yeni entegrasyonlar,
ek otomasyonlar
eklenebilir mi?
Her ihtimali ilk günden geliştirmek gerekli değildir.
Ama altyapının gelişmeye izin vermesi önemlidir.
İyi bir özel yazılım bugün işinizi çözerken yarın büyümenizin önünde engel olmamalıdır.
4. Kullanıcı Deneyimi Gerçekten Düşünülüyor mu?
Bir yazılım teknik olarak kusursuz çalışabilir.
Ama çalışanlar kullanmak istemiyorsa işletme açısından başarısız olabilir.
Çok fazla buton.
Karmaşık menüler.
Gereksiz alanlar.
Basit bir işlem için beş farklı ekran.
Anlaşılmayan uyarılar.
Bunların tamamı çalışanların sistemi kullanmasını zorlaştırır.
Sonra ne olur?
İnsanlar tekrar Excel kullanmaya başlar.
WhatsApp'tan not gönderir.
Kağıda yazar.
Yeni yazılım vardır ama eski yöntemler yaşamaya devam eder.
Bu nedenle kullanıcı deneyimi, özel yazılım geliştirmenin önemli parçalarından biridir.
Bir satış çalışanının ekranıyla yöneticinin ekranı aynı olmak zorunda değildir.
Depo personelinin ihtiyacıyla muhasebenin ihtiyacı farklıdır.
İyi bir yazılım firması yalnızca sistemi değil, sistemi kullanacak insanları da düşünür.
5. Güvenlik Nasıl Ele Alınıyor?
İşletme yazılımları genellikle önemli veriler içerir.
Müşteri bilgileri.
Telefon numaraları.
Adresler.
Siparişler.
Finansal bilgiler.
Çalışan kayıtları.
Ticari veriler.
Bu nedenle güvenlik:
“Proje bittikten sonra bakarız.”
denilecek bir konu değildir.
Yazılım geliştirme sürecinin başından itibaren düşünülmelidir.
Örneğin:
Kim hangi bilgiyi görebilir?
Çalışanların yetkileri nasıl ayrılacak?
Yönetici işlemleri nasıl kayıt altına alınacak?
Veriler nasıl yedeklenecek?
Şifreler nasıl korunacak?
Sistem saldırılara karşı nasıl güçlendirilecek?
Bir çalışan işten ayrıldığında erişimi nasıl kapatılacak?
Bu soruların cevabı özellikle müşteri verisi işleyen işletmeler için önemlidir.
İyi bir yazılım yalnızca hızlı değil, güvenli de olmalıdır.
6. Entegrasyon Yeteneği Var mı?
İşletmenizde yeni geliştirilecek yazılım muhtemelen tek başına çalışmayacaktır.
Belki halihazırda:
bir muhasebe sistemi,
e-ticaret sitesi,
ödeme altyapısı,
kargo sistemi,
CRM,
SMS servisi,
e-posta altyapısı
veya başka bir program kullanıyorsunuz.
Yeni sistem bunlarla bağlantı kuramıyorsa çalışanlar yine bilgileri manuel taşımak zorunda kalabilir.
Örneğin müşterinin siparişini yeni sisteme kaydediyorsunuz.
Sonra muhasebe programına tekrar giriyorsunuz.
Sonra kargo sistemine tekrar giriyorsunuz.
Böyle bir yapıda yazılım süreci tam anlamıyla kolaylaştırmış olmaz.
Bu nedenle yazılım firması seçerken entegrasyon tecrübesi önemli bir kriterdir.
Doğru entegrasyon sayesinde bir sistemde oluşan bilgi diğer sistemlere otomatik aktarılabilir.
Bu da hem zaman kaybını hem de manuel hata ihtimalini azaltabilir.
7. Proje Süreci Şeffaf mı?
Aylar sürecek bir yazılım projesinde yalnızca sonuç değil, geliştirme süreci de önemlidir.
Şu soruların cevabını baştan bilmelisiniz:
Proje hangi aşamalardan geçecek?
İlk tasarımlar ne zaman görülecek?
Geliştirme ilerledikçe demo yapılacak mı?
Geri bildirimler nasıl iletilecek?
Değişiklik talepleri nasıl yönetilecek?
Test süreci nasıl yapılacak?
Canlıya geçiş nasıl olacak?
İyi projelerde müşteri aylarca bekleyip son gün ilk kez sistemi görmez.
Süreç boyunca ürünün nasıl geliştiğini görebilir.
Bu yaklaşım çok önemlidir.
Çünkü yanlış anlaşılan bir detay projenin sonunda fark edildiğinde düzeltmek çok daha zor olabilir.
Erken aşamada fark edildiğinde ise çoğu zaman kolayca değiştirilebilir.
8. Yazılım Teslim Edildikten Sonra Ne Olacak?
Bu soru çoğu zaman proje başlamadan önce yeterince konuşulmaz.
Yazılım tamamlanır.
Canlıya alınır.
Peki sonra?
Bir hata çıkarsa kim ilgilenecek?
Tarayıcı veya işletim sistemi güncellendiğinde ne olacak?
Yeni bir özellik gerektiğinde geliştirme yapılabilecek mi?
Sunucu tarafında problem yaşanırsa kim müdahale edecek?
Sistem düzenli olarak güncellenecek mi?
Kullanıcılar destek alabilecek mi?
Yazılım yaşayan bir üründür.
Özellikle işletmenin temel operasyonlarını yöneten bir sistemse yıllar içerisinde değişiklik gerektirmesi oldukça doğaldır.
Bu nedenle yalnızca:
“Yazılımı kaç liraya yapıyorsunuz?”
değil,
“Yazılım bittikten sonra nasıl destek veriyorsunuz?”
sorusu da önemlidir.
9. Başarı Nasıl Ölçülecek?
Projenin sonunda 25 ekran geliştirilmiş olması tek başına başarı değildir.
Asıl önemli olan işletmenin bundan ne kazandığıdır.
Örneğin yeni sistem sayesinde:
müşteri kayıt süresi azaldı mı?
manuel veri girişi düştü mü?
çalışanlar daha az hata yapıyor mu?
raporlar daha hızlı hazırlanıyor mu?
müşteri taleplerine daha hızlı cevap veriliyor mu?
yönetici işletmeyi daha kolay takip edebiliyor mu?
tekrarlayan işler otomatikleşti mi?
İyi bir yazılım projesinin başlangıcında bu hedeflerin en azından bir kısmı tanımlanabilir.
Örneğin:
“Bir siparişi bugün dört farklı sisteme giriyoruz. Bunu tek girişe düşürmek istiyoruz.”
Bu ölçülebilir bir hedeftir.
Ya da:
“Aylık raporu hazırlamak üç saat sürüyor. Sistemden anlık görebilmek istiyoruz.”
Bu da ölçülebilir.
Böylece proje yalnızca özellik listesi üzerinden değil, işletmeye sağladığı gerçek fayda üzerinden değerlendirilebilir.
En Ucuz Yazılım Firması Her Zaman En Ekonomik Seçenek Değildir
İki firmadan teklif aldığınızı düşünelim.
Birisi oldukça ucuz.
Diğeri daha yüksek fiyat veriyor.
İlk bakışta ucuz olan daha mantıklı görünebilir.
Ancak fiyatı tek başına değerlendirmek yanıltıcı olabilir.
Eğer düşük maliyetli proje:
işletmenizin ihtiyacını karşılamıyorsa,
sürekli hata çıkarıyorsa,
geliştirilemiyorsa,
kullanıcılar sistemi benimsemiyorsa
ve bir yıl sonra yeniden yazılım yaptırmanız gerekiyorsa,
aslında çok daha pahalıya gelmiş olabilir.
Bunun tam tersi de geçerlidir.
En pahalı teklif otomatik olarak en iyi çözüm değildir.
Değerlendirilmesi gereken şey fiyatın karşılığında alınan değerdir.
Doğru Yazılım Firması Size Her İstediğinize “Evet” Demeyebilir
Bu ilk bakışta garip gelebilir.
Fakat iyi bir teknik ekip bazen:
“Bunu yapmayalım.”
diyebilmelidir.
Çünkü istediğiniz bir özellik:
gereksiz olabilir,
daha basit şekilde çözülebilir,
kullanıcı deneyimini bozabilir,
projenin maliyetini gereksiz artırabilir
veya ileride teknik problem oluşturabilir.
Bir yazılım firmasının görevi yalnızca verilen talimatları kodlamak değildir.
Tecrübesiyle daha doğru çözümü önerebilmesidir.
Bazen müşterinin istediği çözüm yerine müşterinin yaşadığı probleme odaklanmak gerekir.
İyi danışmanlık tam olarak burada başlar.
MedyaPress Olarak Özel Yazılım Projelerine Nasıl Yaklaşıyoruz?
MedyaPress'te özel yazılım projelerine doğrudan ekran tasarlayarak başlamıyoruz.
Önce işletmenin nasıl çalıştığını anlamaya çalışıyoruz.
Hangi süreçler tekrar ediyor?
Nerede zaman kaybediliyor?
Hangi bilgiler dağınık?
Çalışanlar hangi sistemleri kullanıyor?
Yönetici hangi verilere ulaşmak istiyor?
Hangi işlemler otomatikleşebilir?
Bu analizden sonra ihtiyaca göre:
özel yazılım,
yönetim paneli,
CRM sistemi,
web uygulaması,
işletme otomasyonu,
entegrasyon
veya farklı dijital çözümler geliştirilebilir.
Çünkü her işletmenin problemi aynı değildir.
Dolayısıyla doğru yazılım çözümü de her işletmede aynı olmak zorunda değildir.
Sonuç: Yazılım Firması Değil, Uzun Vadeli Bir Teknoloji Partneri Seçiyorsunuz
İşletmeniz için özel yazılım yaptırırken yalnızca bugün kullanılacak bir ürün satın almıyorsunuz.
Doğru geliştirildiğinde yıllarca işletmenizin önemli bir parçası olacak bir altyapı oluşturuyorsunuz.
Bu nedenle karar verirken:
fiyat,
teknik yetkinlik,
iş analizi,
kullanıcı deneyimi,
güvenlik,
entegrasyon,
ölçeklenebilirlik,
iletişim
ve satış sonrası destek
birlikte değerlendirilmelidir.
Doğru yazılım firması işletmenize yalnızca kod teslim etmez.
İşinizi anlayan ve teknolojiyle daha iyi hale getirmeye çalışan bir çözüm ortağı olur.